Konu Özeti: Canlıları Tanıyalım

Canlıların yapıları, hareket biçimleri, beslenme şekilleri, üreme çeşitleri gibi çeşitli özellikleri dikkate alınarak gruplandırılmasına canlıların sınıflandırılması denir. Canlılar; mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar olarak 4 ana guruba ayrılır.

Mikroskobik Canlılar

Amip, öglena, terliksi hayvan, bakteriler gibi gözle görülemeyecek kadar küçük olan ve mikroskopla görülebilen canlılardır. Besin, nem ve uygun sıcaklık bulunan her yerde yaşayabilirler.

Yararlı bakteriler: Peynir, yoğurt, sirke yapımında görev alırlar. Bazı yararlı bakteriler bağırsaklarımızda yaşar ve bizim için gerekli olan B ve K vitaminlerini üretir.

Zararlı bakteriler: Verem ve zatürre gibi çeşitli hastalıklara yol açar. Bazı bakteriler de dişlerimizin çürümesine sebep olur.

Mantarlar

Kendi besinlerini üretmezler, tüketici canlılardır. Toprakta, suda, havada, besinlerde, atıklarda ve canlıların üzerinde yaşayabilirler.

!!! Mantarlar bitki değildir.

Mantarlar; şapkalı mantarlar, maya mantarları, küf mantarları ve parazit mantarlar olarak dört grupta incelenir.

Şapkalı Mantarlar: Vitamin ve protein bakımından zengindir. Besin olarak tüketilebilir. İnsanlar tarafından üretilenlerine kültür mantarı denir.

Maya Mantarları: Hamur, peynir, şarap, bira yapımında kullanılırlar. Uygun koşullarda çoğalarak mayalanma olayını gerçekleştirirler.

Küf mantarları: Uzun süre açıkta kalan yiyecek ve içeceklerin küflenmesine neden olurlar.

Parazit mantarlar: Canlılar üzerinde yaşayarak onlardan faydalanırlar. İnsanlarda; el ve ayak mantarları, saçkıran, bebeklerde görülen pamukçuk gibi çeşitli hastalıklara sebep olurlar.

Bitkiler

Fotosentez yaparak kendi besinlerini kendileri üreten canlılardır. Çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olarak ikiye ayrılırlar.

Çiçekli bitkiler: Çiçeği olan bitkilerdir. Lale, menekşe, papatya, çam, gül, orkide gibi.

Çiçeksiz bitkiler: Çiçeği olmayan ve gelişmiş yapıları olmayan bitkilerdir. Kara yosunu, Atkuyruğu bitkisi, Ciğer otu, Kibrit otu, Eğrelti otu, Su yosunu gibi.

!!!Çiçeksiz bitkiler KACKES şeklinde kodlanabilir.

Bitkiler; kök, gövde, yaprak ve çiçek olmak üzere 4 ana bölümden oluşur.

Kök:

  • Bitkiyi toprağa bağlayan kısımdır.
  • Topraktaki su ve minerallerin emilerek bitkiye kazandırılmasını sağlar.
  • Havuç, turp, kereviz gibi bitkiler besinlerini köklerde depo ederler.

Gövde:

  • Bitkinin dik durmasını sağlayan yapıdır.
  • Kökten gelen su ve mineralleri yapraklara taşırken, yaprakta üretilen besinleri diğer yapılara taşımada görevlidir.

Yaprak:

  • Bitkilerin besin üreten kısımlarıdır.
  • Fotosentez, solunum, terleme gibi olaylar burada meydana gelir.

Fotosentez: Bitkiler, kökleri yardımıyla topraktan su ve madensel maddeleri alıp, yapraklarıyla havadan karbondioksiti alıp, bunları güneş ışığı yardımıyla birleştirerek besin ve oksijen üretmesidir.

Çiçek:

  • Bitkinin üreme organıdır.
  • Tohum ve meyvenin oluşmasını sağlar.

Hayvanlar

Kendi besinlerini üretmezler, bitkileri ve diğer canlıları tüketirler. Vücutlarında iskelet ve omurganın bulunup bulunmamasına göre omurgalı hayvanlar ve omurgasız hayvanlar olmak üzere iki grupta incelenir.

Omurgasız hayvanları:

  • Vücutlarında kıkırdak ve kemikten yapılmış bir iskelet ve omurga bulunmaz.
  • Genellikle yumurta ile çoğalırlar.
  • Midye, denizyıldızı, yengeç, toprak solucanı, uğur böceği, kelebek, sinek, çekirge, örümcek, akrep, karınca, arı gibi canlılardır.

Omurgalı hayvanlar:

  • Omurgalı hayvanların kıkırdak ve kemikten oluşan iskeletleri ve omurga denen yapıları vardır.
  • Omurgalı hayvanlar; memeliler, kuşlar, sürüngenler, kurbağalar ve balıklar olmak üzere beş guruba ayrılır.

Memeliler:

  • Doğurarak çoğalırlar.
  • Yavru bakımı vardır, yavrularını sütle beslerler.
  • Vücutları kıllarla kaplıdır.

Kuşlar:

  • Yumurta ile çoğalırlar.
  • Yavru bakımı vardır.
  • Vücutları tüylerle kaplıdır.

Sürüngenler:

  • Yumurta ile çoğalırlar.
  • Yavru bakımı yoktur.
  • Vücutları sert pullarla kaplıdır.

Kurbağalar:

  • Yumurta ile çoğalırlar.
  • Yavru bakımı yoktur.
  • Hem karada hem suda yaşarlar.(iki yaşamlı)
  • Nemli bir deriye sahiptirler.
  • Başkalaşım geçirirler.

Balıklar:

  • Yumurta ile çoğalırlar.
  • Yavru bakımı yoktur.
  • Vücutları pullarla kaplıdır.

 

 

“CANLILARI TANIYALIM” KONU ÖZETİNİ PDF OLARAK İNDİR.

Yorum Yap!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir