Işığın Soğurulması
- Işığın madde ile karşılaştığında madde tarafından emilmesine soğurulma denir.
- Koyu renkli, mat ve pürüzlü yüzeylerde soğurulma olayı daha fazla olmaktadır.
- Işığı soğuran maddelerin daha çok ısınır ve sıcaklıkları daha fazla artar. Örneğin, güneşin altına bırakılmış iki araçtan siyah olanın içerisinin beyaz olana göre daha fazla ısınması gibi.
- Işığın soğrulmasının cisimlerin renklerinin solmasına neden olması, güneş ışığı altından kalan yiyecek ve içeceklerin bozulması gibi olumsuz etkileri vardır.
- Işığın soğurulması sayesinde bitkiler fotosentez yaparlar, Güneş panellerinden elektrik üretiriz, Güneş enerjisi ile sıcak su üretiriz, tuzlu suyu damıtarak tatlı su elde ederiz.
Beyaz Işık ve Renkleri
- Güneşten gelen ışıklar beyaz ışık olarak adlandırılır.
- Beyaz ışık, ışık prizmasından geçtiğinde kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor renklere ayrılır. Beyaz ışığın prizmadan geçirilerek renklere ayrılmasıyla oluşan renk kuşağına ışık spektrumu (ışık tayfı) denir.
Beyaz ışığın renklerini ayrılmasını KuTu SaYaMaM şeklinde kodlayabiliriz. (Sessiz ve büyük harfler ışığın renklerinin baş harfleri.)
- Beyaz ışığın renklerine ayrılmasını gökkuşağı oluşumunda, sabun balonlarının ve CD’lerin yüzeylerinde de gözlemleyebiliriz.
- Kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor ışığın birleşmesiyle beyaz ışık oluşmaktadır. Bu altı renk ışıktan kırmızı, mavi ve yeşil ışığın ana renkleridir.
Kırmızı ile yeşilin birleşmesiyle sarı, yeşil ile mavinin birleşmesiyle cyan, kırmızı ile mavinin birleşmesiyle magenta oluştur.
Maddelerin Renkli Görülmesi
Çevremizde gördüğümüz tüm maddeleri üzerlerine gelen ışığı yansıttıklarından dolayı görürüz. Ortamda ışık yoksa maddelerden yansıyan ışık olmaz ve maddeleri göremeyiz. Aynı şekilde, maddelerin farklı renklerde görülmesi yansıttıkları ışık renklerine bağlıdır.
- Beyaz ışık, renkli zeminler üzerlerine gönderildiğinde zemin hangi renkse o rengi yansıtır. Böylece yansıttığı ışığın renginde görünür.
- Beyaz cisimler, üzerlerine gelen beyaz ışığın tüm renklerini geri yansıttığı için beyaz görünür. Ayrıca beyaz zemine hangi renk ışık gönderiliyorsa, zemin gönderilen ışığı aynen yansıtır ve zemin gönderilen ışığın renginde görülür.
- Siyah cisimler, üzerlerine gelen ışığın tamamını soğurur. Bu nedenle cisimler siyah görünür.
- Kırmızı cisim üzerine yeşil ışık, yeşil cisim üzerine mavi ışık, mavi cisim üzerine kırmızı ışık düşürüldüğünde ise cisimler bu ışıkları soğurur. Cisimden ışık yansımadığı için cisimler siyah olarak algılanır.
- Farklı renkteki cisimlerin farklı renkteki ışıklar altındaki görünümleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
