Alınan Yol
- Bir hareketlinin, hareketi boyunca gittiği toplam mesafeye alınan yol denir.
- Alınan yol, farklı yönlere doğru gerçekleşebileceği yönlü bir büyüklük değildir.
- Birimi kilometre veya metredir.
Yer Değiştirme
- Bir cismin başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa mesafedir.
- Yer değiştirme, belirli bir yönde gerçekleştiği için yönlü bir büyüklüktür.
- Birimi kilometre veya metredir.
Verilen görselde evden okula gitmek isteyen bir kişinin aldığı yol miktarı 900 metre, yer değiştirme miktarı ise 300 metredir. Alınan yola bakılırken hareketlinin toplam gittiği yola bakılır. Yer değiştirme miktarına bakılırken iki nokta arasındaki en kısa mesafeye bakılır.
Verilen görselde başlangıç noktasından harekete başlayan sporcu tekrardan başladığı noktaya geldiği anda, sporcunun toplam aldığı yol yani alınan yol 400 metre iken, yer değiştirme miktarı tekrardan başladığı noktaya döndüğü için 0 metredir.
Sürat
- Birim zamanda alınan yola sürat denir.
- Süratin hesaplanabilmesi için alınan yol ve geçen zamanın bilinmesi gerekir.
- Alınan yol, geçen zamana bölünerek sürat bulunur.
- Birimi kilometre/saat (km/h) veya metre/saniye (m/s) olarak ifade edilir.
Üçgen Kuralı
Sürat, zaman ve alınan yol kullanılarak oluşturulan üçgen yardımı ile yaptığımız işlemlerde daha çabuk sonuçlar alabiliriz. Bulmak istediğimiz ne ise onun üzerini kapatırız ve geri kalanlar yan yana ise çarparız, alt alta ise böleriz.
Hız
- Birim zamandaki yer değiştirmeye hız denir.
- Hızın hesaplanabilmesi için yer değiştirme ve geçen zamanın bilinmesi gerekir.
- Yer değiştirme, geçen zamana bölünerek hız bulunur.
- Birimi kilometre/saat (km/h) veya metre/saniye (m/s) olarak ifade edilir.
Sabit Süratli Hareket
Bir araç eşit zamanlarda, eşit miktarda yol alıyorsa aracın sürati hareketi süresince değişmeyip sabit kalıyorsa böyle hareketli araçların süratlerini sabit süratli hareket olarak adlandırırız.
Sabit Hızlı Hareket
Bir araç eşit zaman aralıklarında, aynı yönde, eşit miktarda yer değiştiriyorsa sabit hızlı hareket etmiştir.
Örnek: Bir araç, K ve L noktaları arasında her bir saniyede 20 metre yol almıştır. Eşit zaman aralıklarında eşit mesafe yol aldığı için sabit süratli hareket etmiştir. Aracın sürati, 20 m/s olarak ifade edilir. Araç, 5 saniye sonunda 100 metre yol almıştır.
Araç, her bir saniyede doğu yönünde 20 metre yer değiştirmiştir. Eşit zaman aralıklarında, aynı yönde, eşit miktarda yer değiştirdiği için araç sabit hızlı hareket etmiştir. Aracın hızı, doğu yönünde 20 m/s olarak ifade edilir. Araç, 5 saniye sonunda 100 metre doğu yönünde yer değiştirmiştir.
Grafikler
Yol-zaman grafiği:
Sabit süratle hareket eden bir araca ait yol-zaman grafiği aşağıdaki gibidir.
Sürat-zaman grafiği:
Sabit süratle hareket eden bir araca ait sürat-zaman grafiği aşağıdaki gibidir.
“Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket” Konu Anlatımını İndir.