Maddenin hal değişimi

 

Maddeler doğada katı, sıvı ve gaz halinde bulunurlar.

Hal değişimi: Maddelerin ısı alarak ya da ısı vererek bir hâlden başka bir hâle geçmelerine denir. Erime, donma, buharlaşma, yoğuşma, kırağılaşma ve süblimleşme hal değiştirme olaylarıdır.

Erime: Katı haldeki maddenin çevresinden ısı alarak sıvı hale geçmesine denir.

  • Dondurmanın yazın erimesi
  • Mumun erimesi
  • Margarinin tavada erimesi
  • Meyve suyu gibi içeceklerin içine attığımız buz parçalarının belirli bir süre sonra erimesi.

Donma: Sıvı haldeki maddenin çevresine ısı vererek katı hale geçmesine denir.

  • Kışın akarsu yüzeylerinin donması
  • Buzdolabına konulan suyun donması

Unutma! Maddeler donarken çevrelerine ısı verir. Bu yüzden kış aylarında kar yağarken hava biraz ısınır.

Buharlaşma: Sıvı haldeki maddenin çevresinden ısı alarak gaz haline dönüşmesine denir.

Buharlaşma sıvı yüzeyinde olur.

Buharlaşma her sıcaklıkta olur, bu yüzden soğuk havada bile çamaşırlarımız kurumaktadır.

Sıcaklık arttıkça buharlaşma hızı da artar. Örneğin güneş alan bir yere asılan çamaşırlar daha çabuk kurumaktadır.

  • Suyun, su buharı haline gelmesi
  • Elimize dökülen kolonyanın buharlaşması
  • Yaz aylarında göllerdeki suların azalması
  • Islak çamaşırların kuruması

Kaynama: Çevresinden ısı alan sıvıların kabarcıklar oluşturarak hızlı bir şekilde buharlaşması olayıdır.

Kaynama ve buharlaşma arasındaki farklar:

  1. Buharlaşma sıvının yüzeyinde olur, kaynama sıvının her tarafında olur.
  2. Buharlaşma her sıcaklıkta olur, kaynama belirli bir sıcaklıkta olur.
  3. Madde buharlaşırken sıcaklık değişebilir, kaynama sırasında sıcaklık sabit kalır.

Yoğuşma: Gaz haldeki maddenin çevresine ısı vererek sıvı hale geçmesine denir.

  • Su buharının tekrar su haline dönüşmesi
  • Soğuk havalarda evimizdeki camların buğulanması
  • Buzdolabından çıkarılan şişenin yüzeyinin buğulanması
  • Yağmurun yağması.

Süblimleşme: Katı haldeki maddenin çevresinden ısı alarak sıvı hale geçmeden direk gaz hale geçmesine denir.

  • Dolapta giysilerin arasına ya da tuvaletlerde koku giderme amaçlı kullanılan naftalinin katı hâlden direkt gaz hâl geçmesi.
  • Kuru buzun doğrudan gaz haline geçmesi

Kırağılaşma: Gaz haldeki bir maddenin çevresine ısı vererek sıvı hale geçmeden direk katı hale geçmesine denir.

  • Kışın havadaki su buharının aniden katılaşıp kırağıya dönüşmesi.

 

 

‘MADDENİN HAL DEĞİŞİMİ’ KONU ANLATIMINI PDF OLARAK İNDİR.

Yorum Yap!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir